Artan su ihtiyacı ve iklim değişikliğinin yarattığı kuraklık riskine karşı harekete geçen İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi (İAOSB), deniz suyundan kullanma suyu üretimini hedefleyen desalinasyon projesi için fizibilite sürecini başlattı. Bu kapsamda İspanya’da teknik inceleme gerçekleştirilerek mevcut tesislerin işletme deneyimleri yerinde değerlendirildi.
Su İhtiyacına Entegre Çözüm
İAOSB, toplam 10.000 metreküp/günlük su ihtiyacının 5.500 metreküpünü yapımı süren Arıtılmış Atıksu Geri Kazanım Tesisi ve ileri arıtma sistemleriyle karşılamayı, kalan 4.500 metreküp/günlük kısmı ise deniz suyunun arıtılmasıyla temin etmeyi planlıyor. Bölge yönetimi, bu doğrultuda uluslararası örnekleri incelemek amacıyla teknik gezi düzenledi.
Barselona Modeli Yerinde İncelendi
12–15 Şubat tarihleri arasında gerçekleştirilen program kapsamında Barselona’daki desalinasyon tesisi ziyaret edilerek İAOSB’ye uygulanabilirliği araştırıldı. Kentin içme ve kullanma suyu ihtiyacı barajlar ve yer altı kaynaklarının yanı sıra, gerektiğinde devreye alınan 200.000 m³/gün kapasiteli desalinasyon tesisinden karşılanıyor. Baraj doluluk oranı yüzde 60’ın altına düştüğünde sistem devreye girerken, yüzde 80’in üzerine çıktığında kapatılıyor.
Akdeniz kıyısında yer alan tesiste su; karada 1,5 kilometre, denizde 2,2 kilometre olmak üzere toplam 3,7 kilometrelik hatla 31 metre derinlikten alınarak çok aşamalı filtrasyon süreçlerinden geçiriliyor ve son aşamada reverse osmosis (RO) ünitelerinde arıtılıyor. Yetkililer, tüm giderler dahil suyun birim maliyetinin yaklaşık 0,60 Euro/m³ olduğunu belirtiyor. Tesis 2009 yılından bu yana aktif olarak işletiliyor.
Coğrafi Avantaj Uygulanabilirliği Güçlendiriyor
Barselona’daki modelin denize kıyısı bulunan sanayi bölgeleri için uygulanabilir bir örnek sunduğu değerlendirilirken, İAOSB’nin denize komşu konumunun da benzer bir avantaj sağladığı ifade edildi. Bu coğrafi konumun, desalinasyon yatırımının teknik ve operasyonel açıdan uygulanabilirliğini güçlendirdiği vurgulandı.
Teknik İnceleme Heyeti
İnceleme programına İAOSB Denetim Kurulu Üyesi Durmuş Kara, Bölge Müdürü Engin Bişar ve Bölge Müdür Yardımcısı Güçlü Gezgin ile elektrik işletme ve çevre alanında görevli teknik uzmanlar katıldı. Programa ayrıca İZSU İklim Değişikliği ve Barajlar Müdürü Erkan Batkan da eşlik etti.
OSB’ler İçin Öncü Model Hedefi
İAOSB yetkilileri, desalinasyon yatırımının hayata geçirilmesiyle bölgenin uzun vadeli su arz güvenliğini sağlamayı, üretimde kesinti riskini ortadan kaldırmayı ve Organize Sanayi Bölgeleri için öncü bir model oluşturmayı amaçlıyor. Planlanan uygulamanın, Türkiye’de OSB ölçeğinde deniz suyundan kullanma suyu üreten ilk örneklerden biri olması bekleniyor.