İzmir Ticaret Odası (İZTO), 2027-2030 dönemine ilişkin yol haritasını kamuoyuyla paylaştı. Swissotel Büyük Efes İzmir’de düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan İZTO Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, İzmir’in ekonomik potansiyelini, küresel rekabet gücünü ve gelecek 25 yıllık kent vizyonunu değerlendirdi.
İzmir’in kalkınmasında kurumlar arası iş birliğinin önemine dikkat çeken Özgener, yeni dönemde hayata geçirilmesi planlanan projeleri iki ana başlık altında topladı. İZTO’nun doğrudan üstleneceği projelerin yanı sıra kentin geleceği açısından stratejik önem taşıyan ve farklı kurumların ortak çalışmasını gerektiren projeler de açıklandı.
İZMİR EKONOMİSİNE 22,5 MİLYAR DOLARLIK İHRACAT VURGUSU
İzmir’in tarihsel birikimi, limanları, üretim kapasitesi ve ticaret kültürüyle Türkiye ekonomisinde önemli bir konuma sahip olduğunu belirten Özgener, kentin ekonomik göstergelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İzmir’in Türkiye ekonomisinin yüzde 5,7’sini oluşturduğunu belirten Özgener, kentin 2025 yılında 22,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini ve Türkiye’nin ilk üç ihracat merkezi arasında yer aldığını ifade etti.
Özgener, İzmir’in ekonomik ve kültürel kimliğine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“İzmir yalnızca Türkiye’nin üçüncü büyük şehri değil. 4,5 milyon insanın yaşadığı, 8 bin 500 yıllık tarihsel birikimi bugüne taşıyan; limanıyla, ticaret kültürüyle, üretim kapasitesi ve yaşama biçimiyle yüzyıllardır dünyaya açık bir kent. Bu açıklık coğrafi bir özellik değil, İzmir’imizin karakteri. Bu kent tarih boyunca farklı kültürlerle ticaret yaptı, farklı yaşam biçimlerini yan yana taşıdı.
İzmir 2,56 trilyon liralık gayrisafi yurt içi hasılasıyla Türkiye ekonomisinin yüzde 5,7’sini üreterek üçüncü sırada yer alıyor. 2025 yılında 22,5 milyar dolarlık ihracatla Türkiye’nin ilk üç ihracat merkezinden biri olan İzmir, ülke ihracatının da yüzde 8,2’sini gerçekleştirdi. 2026’da da bu konumunu koruyor. Ocak-Eylül döneminde 17,6 milyar dolarlık ihracatla İzmir yine Türkiye üçüncüsü.”
“DEĞİŞİMİ UZAKTAN İZLEYEN DEĞİL, YÖN VEREN KENT OLMALIYIZ”
İzmir’in sahip olduğu ekonomik gücün ortak hedeflerle daha ileri taşınması gerektiğini vurgulayan Mahmut Özgener, kentin yalnızca kendi sorunlarına çözüm üreten değil, Türkiye’nin geleceğine de katkı sağlayan bir merkez olması gerektiğini söyledi.
Özgener, İzmir’in tarihsel süreçte üstlendiği öncü role dikkat çekerek şöyle konuştu:
“İzmir’in tarihindeki dönüm noktalarına baktığımızda yalnızca ticaret görmeyiz; fikir, cesaret ve öncülük görürüz. Cumhuriyetin ekonomik geleceğinin tartışıldığı İzmir İktisat Kongresi’nden köklü fuarcılık geleneğine kadar bu kent, Türkiye’nin dünya ile nasıl ilişki kuracağına dair söz söylemiştir.
İzmir’in geçmişi bize şunu hatırlatıyor: Bu şehir en güçlü olduğu dönemlerde kendi sorunlarını çözmekle yetinmemiş, ülkemizin geleceğine de katkı sunmuş. Bizlere düşen aynı iddiayı sürdürmek olmalıdır. İzmir’in değişimi uzaktan izlemesi değil, değişimin yönünü tartışması, fırsatları erken görmesi, risklere erken hazırlanması ve Türkiye’ye örnek olacak modeller geliştirmesidir.”
ÇANDARLI LİMANI’NA YENİ FORMÜL: LİMANLI SANAYİ ÜSSÜ ÖNERİSİ
İZTO Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, Çandarlı Limanı için yeni bir sanayi ve lojistik modeli önerdi. Uzun yıllardır tamamlanması beklenen ancak yalnızca mendirek inşası gerçekleştirilebilen limanın, değişen dünya ticareti koşullarına göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özgener, deniz üstü rüzgâr santrallerine yönelik ekipmanların üretileceği limanla entegre bir sanayi üssü kurulmasını gündeme getirdi.
“ÇANDARLI İÇİN YENİ BİR HİKÂYEYE İHTİYAÇ VAR”
Çandarlı Limanı’nın 1990’lı yıllardan bu yana İzmir’in gündeminde olduğunu hatırlatan Özgener, ilk fizibilite çalışmalarında dünyanın en büyük 10 limanından biri olmasının hedeflendiğini ancak geçen süre içerisinde bu vizyonun geçerliliğini yitirdiğini ifade etti.
Özgener, “Bugün Çandarlı için yeni bir hikâyeye ihtiyaç var. İzmir’in rüzgâr enerjisi potansiyeli ve bu sektörde sahip olduğu sanayi gücü, Çandarlı özelinde yeni bir hikâye yazılması için oldukça elverişli bir zemin sunuyor” dedi.
DENİZ ÜSTÜ RÜZGÂR SANTRALLERİ İÇİN ÜRETİM ÜSSÜ
İzmir’in Türkiye’nin rüzgâr enerjisi üretiminde öne çıkan kentlerinden biri olduğunu belirten Özgener, kentte rüzgâr santrallerine yönelik kanat, kule ve türbin gibi ekipmanların üretildiğini ve ihraç edildiğini söyledi.
Önümüzdeki yıllarda deniz üstü rüzgâr santrallerine yönelik yatırımların artacağına dikkat çeken Özgener, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan 2035 Enerji Stratejisi kapsamında Türkiye’nin 2035 yılına kadar 5 GW büyüklüğünde deniz üstü rüzgâr santrali kurmayı hedeflediğini hatırlattı.
6,35 MİLYON METREKARELİK ALAN DEĞERLENDİRİLECEK
Deniz üstü rüzgâr santrallerinde kullanılacak ekipmanların büyüklüğü nedeniyle kara yolu taşımacılığının önemli bir lojistik engel oluşturduğunu belirten Özgener, üretim tesislerinin limanlarla doğrudan bağlantılı olmasının önemine dikkat çekti.
Danimarka’daki Esbjerg, İngiltere’deki Hull, İspanya’daki Bilbao ve Almanya’daki Cuxhaven limanlarını örnek gösteren Özgener, bu limanların art alanlarında deniz üstü rüzgâr ekipmanları üreten sanayi bölgelerinin bulunduğunu ifade etti.
Çandarlı Limanı’nın 6,35 milyon metrekarelik sahasının bu model için son derece uygun olduğunu belirten Özgener, limanın hem liman hem de sanayi bölgesi olarak işlevlendirilmesini önerdi.
Özgener, bu modelin yalnızca İzmir’e değil, Türkiye’ye de katma değeri yüksek ve ihracat potansiyeli taşıyan yeni bir sektör kazandıracağını vurguladı.
İZTO PROJE İÇİN HAREKETE GEÇMEYİ HEDEFLİYOR
Projenin hayata geçirilmesi için İzmir’deki ilgili paydaşlarla çalışma yürütülmesi planlanıyor.
Özgener, “İzmir Ticaret Odası olarak Dikili, Bayındır, Kınık Tarıma Dayalı İhtisas OSB’leri ile Kemalpaşa Lojistik Merkezi projesinde sahip olduğumuz tecrübeyle İzmir ve sektördeki paydaşlarımızla önümüzdeki dönemde bu projeyi hayata geçirmeyi hedefliyoruz” dedi.
İZMİR’İN KUZEYİNE ALİAĞA, GÜNEYİNE TORBALI MODELİ!
Mahmut Özgener, İzmir’in kuzey ve güney akslarında yeni bir bölgesel planlama modeline ihtiyaç duyulduğunu belirterek Aliağa ve Torbalı’nın kendi bölgelerinin merkezleri olarak planlanmasını önerdi.
Aliağa’da çalışanların yüzde 55’inin, Torbalı’da ise yüzde 45’inin başka ilçelerden geldiğine dikkat çeken Özgener, kentin önümüzdeki 20-30 yıllık gelişiminin bugünden planlanması gerektiğini vurguladı.
ALİAĞA VE TORBALI İÇİN YENİ MERKEZ ÖNERİSİ
İZTO’nun 2027-2030 dönemi yol haritasında İzmir’in geleceğine yönelik stratejik projeleri açıklayan Özgener, kuzey-güney aksındaki sanayi ve tarımsal üretim yoğunluğuna dikkat çekti.
Aliağa-Bergama ve Torbalı-Tire hattında fabrikaların artmasına rağmen bu bölgelerin oluşan nüfusu barındırabilecek sosyal ve kültürel altyapıya henüz sahip olmadığını belirten Özgener, şöyle konuştu:
“İzmir, kuzeyden güneye doğru uzanan bir aks boyunca büyüyor. Kuzeyde Aliağa-Bergama, güneyde ise Torbalı-Tire sanayinin giderek yoğunluk kazandığı ilçeler. Bu bölgeler yeni kurulan fabrikalarla gelişmekle birlikte henüz bu fabrikalarla birlikte gelen nüfusu kendi bünyesinde barındırabilecek sosyo-kültürel altyapıya sahip değil.”
ÇALIŞANLARIN YÜZDE 55’İ VE YÜZDE 45’İ BAŞKA İLÇELERDEN GELİYOR
Aliağa ve Torbalı’da çalışanların önemli bir bölümünün başka ilçelerden geldiğini belirten Özgener, bu durumun kent içi ulaşım ve altyapı üzerinde baskı yarattığını ifade etti.
Özgener, “Bugün Aliağa’da çalışanların yüzde 55’i, Torbalı’da çalışanların ise yüzde 45’i farklı ilçelerden, özellikle de kent merkezindeki ilçelerden geliyor. Kent içinde merkezden çevreye doğru her gün yaşanan bu hareketlilik, kentsel altyapı üzerinde ciddi bir baskıya yol açtığı gibi zaman ve kaynak israfına da neden oluyor” dedi.
BAKIRÇAY VE KÜÇÜK MENDERES HAVZALARINA DİKKAT ÇEKTİ
Kuzey ve güney İzmir’in planlanmasında tarımsal üretimin de dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Özgener, Bakırçay ve Küçük Menderes havzalarının önemine işaret etti.
Dikili, Kınık ve Bayındır’daki Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi projelerinin bölgedeki tarımsal üretimde verimlilik ve üretkenliği artıracağını belirtti.
“İZMİR, GERÇEK BİR METROPOL OLARAK ELE ALINMALI”
İzmir’in büyümesinde yalnızca kent merkezini esas alan planlama anlayışının değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Özgener, Aliağa ve Torbalı’nın çevre ilçeler için bölgesel merkez haline getirilmesini önerdi.
Özgener, “Sanayinin ve tarımsal üretimin gelişme eğilimi dikkate alındığında, İzmir’in kent planlamasında şehir merkezli yaklaşımın terk edilmesi gerekmektedir. Bunun yerine İzmir, kuzey ve güneyinde alt bölge merkezleri olan gerçek bir metropol olarak ele alınmalıdır. Bu bağlamda kuzeyde Aliağa’nın, güneyde ise Torbalı’nın bulundukları bölgenin merkezi olacak şekilde planlanması büyük bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır” dedi.
20-30 YILLIK İHTİYAÇLAR BUGÜNDEN PLANLANMALI
Önerilen modelin yalnızca sanayi yatırımlarını değil, tarım ve kentleşme arasındaki dengeyi de gözetmesi gerektiğini belirten Özgener, bölgenin gelecek yıllardaki ihtiyaçlarının bugünden hesaplanması gerektiğini vurguladı.
Özgener, planlamanın konut, ulaşım, lojistik, enerji, çevre ve sosyal altyapı başlıklarını kapsaması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu planlama sanayi ile tarım arasındaki dengeyi gözetmeli, önümüzdeki 20-30 yıllık gelişme dinamikleri çerçevesinde doğabilecek ihtiyaçları projekte etmeli, bu projeksiyonlar doğrultusunda konut, ulaşım, lojistik, enerji, çevre ve sosyal altyapı düzleminde yapılması gerekenleri net bir şekilde ortaya koymalıdır. Bu yapılabildiği takdirde Kuzey İzmir ve Güney İzmir alt bölgeleri rekabetçi bir küme niteliği kazanacak ve sonuç olarak İzmir’in rekabet gücünü artıracaktır.”
Editoryal not: Gönderdiğin metinde 2026 Ocak-Eylül ihracatı için “17,6 milyon dolar” ifadesi yer alıyor. Haber içinde bunu 17,6 milyar dolar olarak düzelttim; yayımdan önce rakamın teyit edilmesini öneririm. Ayrıca ilk metnin sonundaki diğer projelere ilişkin bölüm tamamlanmadığı için yalnızca gönderdiğin içerikleri düzenledim.

