İKİNCİ EMEKLİLİK SİSTEMİ YOLDA

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt, emeklilikte yaşanan gelir kaybını azaltmak ve yurt içi tasarrufları artırmak amacıyla 2026 yılında hayata geçirilmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) hakkında önemli bilgiler paylaştı. Kurt, Türkiye’de tasarruf oranlarının gelişmekte olan ülkelerin altında seyrettiğini belirterek, “Sürdürülebilir kalkınma için rekabetçi sanayilerin ve üretken yatırımların desteklenmesi gerekiyor. Bunun için de tasarruf artışı büyük önem taşıyor.” dedi.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi Nedir?

Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ve Orta Vadeli Program’da yer alan düzenlemeye göre, Otomatik Katılım Sistemi (OKS), işveren katkısının da ekleneceği ikinci basamak bir emeklilik modeline dönüştürülerek 2026 yılının ikinci çeyreğinde yürürlüğe girecek.

Son yıllardaki enflasyonist ortam nedeniyle emekliler ciddi gelir kaybı yaşarken, maaşlar asgari ücretin altına düşüp ortalama kira bedellerini dahi karşılayamaz hale geldi. TES, özellikle aylık bağlama oranlarındaki düşüşten kaynaklanan gelir kaybını telafi etmeyi ve çalışanların yaşam standartlarını koruyacak ek bir emeklilik geliri oluşturmayı hedefliyor.

Sistem aynı zamanda yurtiçi tasarrufları artırmayı ve emeklilik sisteminde kalış süresini uzatmayı amaçlıyor. Türkiye’de doğurganlık oranının düşmesi, yaşlı nüfusun artması, aktif/pasif dengesinin bozulması gibi etkenler bu yeni sisteme duyulan ihtiyacı artırıyor.

Tasarruflar Gelirle Doğru Orantılı Artıyor

Kurt, gelir seviyesi yükseldikçe tasarruf eğiliminin de arttığını belirterek, düşük gelirli kesimlerin tasarruf yapma olanağının sınırlı olduğunu ifade etti.
2024 gelir dağılımı verilerine göre, en yüksek gelire sahip yüzde 20’lik kesim milli gelirin yüzde 49’una sahipken, en düşük yüzde 20’lik kesim sadece yüzde 6’sını alıyor. Bu tablo, Türkiye’deki tasarruf oranlarının gelişmekte olan ülkelerin altında kalmasına neden oluyor.

Kimler TES’e Dahil Olacak?

Uygulamanın kapsamı yasayla belirlenecek. Ancak yaş sınırı olmaksızın aktif çalışan kamu ve özel sektör personeli ile banka, oda ve borsa çalışanlarının sisteme dahil edilmesi öngörülüyor.
Bağ-Kur’lular ve herhangi bir işte çalışmayan kişiler ise bu kapsamda yer almayacak.

Emekliler TES’e Tabi Olacak mı?

Kurt, “Çalışan herkes TES’e tabi olacak.” diyerek, emekli aylığı almakta olup sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlardan da kesinti yapılacağını belirtti. Kamuda çalıştığı için emekli aylığı kesilenler de sisteme dahil olacak. En az 10 yıl sistemde kalıp kadınlar 58, erkekler 60 yaşını doldurduğunda ikinci bir emekli aylığı alma hakkı kazanacaklar.

Prim Oranları Nasıl Olacak?

TES’te üçlü katkı modeli uygulanacak: işçi, işveren ve devlet.
Otomatik Katılım Sistemi’nde işveren katkısı bulunmazken, TES’te işverenden de kesinti yapılacak. Kesintiler brüt ücret üzerinden olacak.
Beklentilere göre, işçi katkısı %3, işveren katkısı %1-2, devlet katkısı ise %30 seviyesinde olacak.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı yıllık 93.619,80 TL ile sınırlı; TES’te bu konuda yeni bir üst sınırın getirilip getirilmeyeceği yasal düzenleme ile netleşecek.

BES Kalkıyor mu?

Hayır. BES aynen devam edecek.
BES’te biriken katkı payları ve devlet destekleri korunacak, hiçbir hak kaybı yaşanmayacak.
OKS’de yer alan çalışanlar TES’e aktarılacak, gönüllü BES uygulaması ise devam edecek.

TES’ten Çıkmak Mümkün mü?

TES, zorunlu bir sistem olacak. Bu nedenle OKS’de olduğu gibi istenildiğinde çıkış yapılamayacak.
Ancak evlilik, ilk konut alımı, uzun süreli işsizlik, gelir kaybı veya ağır hastalık durumlarında birikimin %10–20’si oranında çekim yapılmasına bir defaya mahsus izin verilmesi planlanıyor.
Sistemden tamamen çıkış yalnızca emeklilik, ölüm veya maluliyet durumlarında mümkün olacak.

İkinci Emekli Geliri Ne Zaman ve Ne Kadar Olacak?

Sistemde en az 10 yıl kalan ve kadınlar 58, erkekler 60 yaşını dolduran katılımcılar, SGK emekliliğine ek olarak ikinci bir emekli aylığı alabilecek.
Katkı tutarına bağlı olarak bu aylığın güncel koşullarda 3.000–5.000 TL aralığında olması öngörülüyor.
İsteyenler birikimlerini toplu olarak da çekebilecek.

Birikimler Nasıl Değerlendirilecek?

Katılımcıların birikimleri yatırım, altın, hisse senedi ve gayrimenkul fonlarında değerlendirilecek.
Fon yönetimi, Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda; SEDDK, SPK, EGM ve SGK gözetiminde yapılacak.

İşveren Maliyeti Artıyor

TBMM’ye sunulan torba yasa teklifiyle, imalat sanayi hariç sigorta primi Hazine teşvikinin 2 puana düşürülmesi ve sigorta primlerinin 1 puan artırılması öngörülüyor.
TES’te de işveren katkısı zorunlu hale geleceğinden, personel maliyetlerinde artış bekleniyor. Bu nedenle 2026 yılı bütçe planlamalarının buna göre yapılması öneriliyor.

BES’te Devlet Katkısı Değişiyor

Mevcut sistemde BES katılımcılarına ödenen devlet katkısı, aylık ödenen tutarın %30’u düzeyinde. Yeni yasa teklifiyle, Cumhurbaşkanına bu oranı %50’ye kadar artırma veya sıfıra kadar indirme yetkisi veriliyor.
Böylece devlet katkısı %45’e kadar çıkarılabilecek veya sıfırlanabilecek.