İESOB Başkanı Sn. Yalçın Ata’nın 2025 Yılı Değerlendirmesi ve 2026 Yılı Beklentileri

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Zor Bir Yıl Geride Kaldı, Umutlar Yeni Yıla Taşındı

Türkiye, ekonomi ve sosyal yaşam açısından oldukça zor bir yılı geride bırakmıştır. Gerek çevremizdeki coğrafyada süregelen çatışmalar gerekse bu gelişmelerin de etkisiyle iç piyasada yaşanan durgunluk, 2025 yılının zor geçmesine neden olmuştur.

Ancak yılın son döneminde ekonomide gözlemlenen olumlu gelişmeler, yeni yıla daha umutlu bakabilmemizi sağlamaktadır.

Ekonomide Büyüme ve Olumlu Göstergeler

Türkiye, 2025 yılının 3. çeyreğinde yüzde 3,7 oranında güçlü bir büyüme kaydetmiştir. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye, bu büyüme oranıyla OECD ülkeleri arasında 3’üncü, G-20 ülkeleri arasında ise 5’inci sırada yer almıştır.

Bu dönemde Türkiye’nin milli geliri cari fiyatlarla 1 trilyon 538 milyar dolara yükselmiş, tüm zamanların milli gelir rekoru kırılmıştır.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s de Türkiye ekonomisinin 2025 yılında sergilediği performansın ardından, ekonomik büyümenin 2026’da yüzde 3,4, 2027’de ise yüzde 3,5 seviyesine yükseleceğini öngörmüştür.

Esnaf ve Sanatkârın 2025 Tablosu

Türkiye, 2025 yılını yüksek ancak düşüş eğiliminde olan enflasyon, kontrollü kur artışı ve ılımlı büyüme dengesiyle kapatmaktadır. Enflasyonun düşme eğilimine girmesine rağmen halkın alım gücünün sınırlı olması, doğrudan halka ürün ve hizmet sunan esnaf ve sanatkârlarımızı zorlamıştır.

Köylünün, memurun, emeklinin, çiftçinin ve işçinin gelir düzeyi arttıkça, tüketimin canlanmasıyla birlikte çarşı ve pazardaki esnaf da rahatlayacaktır.

2025 yılında vatandaşların zorunlu ihtiyaçlar dışında tüketimden kaçınması, üyelerimizin iş potansiyellerinin düşük seviyelerde kalmasına ve yatırımların sınırlandırılmasına yol açmıştır. Buna rağmen esnaf sanatkârlarımız, bir önceki yıla kıyasla geleceği daha net görür hale gelmiş, yeterli olmasa da işlerinde bir canlanma yaşamıştır.

2026 Yılına Dair Beklentiler

2025 yılının sonunda ekonomide oluşan iyimser hava; faizlerin aşağı yönlü seyri, döviz kurlarının kontrollü ilerlemesi ve enflasyondaki olumlu gelişmeler, 2026 yılına ilişkin beklentileri artırmaktadır.

Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre;

2026 yıl sonu enflasyon beklentisi: %23,35

Dolar/TL beklentisi: 51 TL

Politika faizi beklentisi: %28

Bu veriler doğrultusunda işletmeler, 2026 yılına girerken daha sağlıklı ve net planlamalar yapabilecektir.

Esnafa Öneriler: Dengeli ve Temkinli Adımlar

Esnaf sanatkârlarımız ve reel sektör temsilcilerimize önerimiz; imalat, ticaret ve üretimde kontrollü ve temkinli hareket etmeleridir. Aşırı iyimser beklentilerle üretimi artırmak da, aşırı kötümserlikle üretimi kısmak da sağlıklı olmayacaktır.

İşletmeler, yeni yılda faaliyetlerini alternatif senaryolara dayandırmalı; maliyet, finansman ve fiyatlandırma dengelerinin sık sık değişebileceğini göz önünde bulundurmalıdır.

Esnaf Teşkilatının 2026 Yılına Yönelik Temel Beklentileri

Götürü Usul (Basit Usul) Düzenlemesi

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenlemeyle, basit usulde vergilendirilen birçok meslek grubundaki esnaf sanatkârlarımız 2026 yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilecektir.

İzmir’de Karaburun, Kınık ve Beydağ ilçeleri hariç, nüfusu 30 binin üzerinde olan ilçelerdeki basit usul mükellefleri bu kapsama girecektir. Düzenleme; başta lokantacılar, tamirciler, inşaatçılar, taksiciler ve küçük perakendeciler olmak üzere İzmir’de yaklaşık 30 bin esnafı doğrudan etkileyecektir.

Bu uygulama esnafa; damga vergisi, geçici vergi, muhasebe ücreti, muhtasar ve stopaj gibi kalemlerle aylık 5 bin liraya varan ek maliyet getirecektir.

Esnaf sanatkârlarımız bu düzenlemeye hazırlıksız yakalanmıştır. Bu nedenle mağduriyet kaçınılmazdır. Önerimiz; altyapı çalışmaları tamamlanana kadar geçiş süreci tanınması ve düzenlemenin en az bir yıl ertelenmesidir. Bu süreçte TESK ve Bakanlık iş birliğiyle, illerin nüfusu, sosyo-ekonomik yapısı ve meslek gruplarına göre kriterler yeniden belirlenmelidir.

SGK ve Emeklilik Talepleri

Bağ-Kur sigortalıları 9 bin gün, SSK sigortalıları ise 7 bin 200 gün primle emekli olmaktadır. Her türlü ticari riski alan esnaf sanatkârlarımızın, yanlarında çalışan elemanlardan daha geç emekli olması sosyal adaleti zedelemektedir.

Bu adaletsizliğin giderilmesi ve emeklilik için borç ödemelerinde, tüm borcun değil ihtiyaç duyulan gün kadar ödeme yapılabilmesinin önü açılmalıdır.

İşyeri Stopajları

Yüzde 20 oranındaki stopaj yükü fiilen esnafın üzerinde kalmaktadır. Artan kira bedelleri de dikkate alındığında, stopajın kaldırılması ya da yüzde 10 seviyelerine çekilmesi, esnafımız için önemli bir rahatlama sağlayacaktır.

Diğer Beklentiler

Bunların yanı sıra;

AVM yasasının güncellenmesi

4+4+4 eğitim sisteminin çıraklık üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesi

Aileleri mesleki eğitime teşvik edecek çalışmaların artırılması

Ruhsat harçları ve su tarifelerinde esnaf lehine düzenleme yapılması

Kayıt dışılıkla etkin mücadele

Yemek kartı ve POS cihazlarındaki yüksek komisyon oranlarının düşürülmesi

Ticari araçlarda akaryakıt indirimi uygulanması

2026 yılında çözüm beklediğimiz başlıca sorunlar arasında yer almaktadır.