EBSO’NUN DEVLER LİGİNDE ZİRVE DEĞİŞMEDİ

Yorgancılar: Tek Ayağı Kırık Masayla Ekonomi Yönetilemez

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) tarafından üretimden satışlar kriterine göre hazırlanan “2025 Yılı Ege’nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının sonuçları açıklandı. EBSO Hizmet Binası’nda düzenlenen toplantıda konuşan EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, sanayicinin son yılların en zorlu dönemlerinden birini yaşadığını belirterek, yüksek faiz, düşük kur politikası ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntıların üretim ve kârlılığı olumsuz etkilediğini söyledi.

Araştırmaya göre listenin zirvesinde bu yıl da STAR Rafineri A.Ş. Aliağa Şubesi yer aldı. Onu sırasıyla TÜPRAŞ İzmir Rafinerisi, PETKİM Petrokimya Holding A.Ş., İzmir Demir Çelik, Philip Morris, JTI Tütün Ürünleri, Abalıoğlu Yağ Sanayi, Abalıoğlu Lezita, Kardemir Çelik ve Kocaer Çelik takip etti.

SANAYİCİNİN EN BÜYÜK TALEBİ: ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK

Toplantıda ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ender Yorgancılar, son üç yıldır uygulanan ekonomik programın bazı göstergelerde olumlu sonuçlar üretmesine rağmen reel sektörün ciddi baskı altında kaldığını ifade etti.

Ekonomide istikrar, güven ve öngörülebilirlik eksikliğinin sanayiciyi zorladığını vurgulayan Yorgancılar, “Bizim tek isteğimiz öngörülebilirlik. Son üç yıldır maliyetler kur ve enflasyonun çok üzerinde arttı. Değerli Türk Lirası, zayıf iç ve dış talep ile yüksek faiz ortamı sanayicinin kârlılığını eritti. Üretici ve ihracatçı müşteri kaybetmemek için zararına satış yapıyor” dedi.

Yorgancılar, yaşanan tabloyu “tek ayağı kırık masa” benzetmesiyle değerlendirerek, ekonomik programın başarılı olabilmesi için güven unsurunun mutlaka güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

KÂR EDEN FİRMA SAYISI AZALDI

EBSO’nun araştırması, sanayideki daralmanın rakamlara da yansıdığını ortaya koydu.

2025 yılında listeye giren 100 büyük firma içinde kâr bildiren şirket sayısı 66’da kaldı. İhracat yapan firma sayısı 90’a gerilerken, yabancı sermayeli şirket sayısı da düşüş gösterdi.

Üretimden satışlar ve net satışlar cari bazda yaklaşık yüzde 24 artmasına rağmen, enflasyonun altında kaldığı için reel olarak yüzde 1 geriledi. Buna karşılık zarar oranlarında yükseliş yaşandı.

Kapasite kullanım oranlarının da son üç yılda düzenli gerilediğine dikkat çeken Yorgancılar, 2023 yılında yüzde 76,3 olan oranın 2025 yılında yüzde 74,3 seviyesine düştüğünü belirtti. Satın Alma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) de 50 seviyesinin altına gerileyerek daralma sinyali verdiğini ifade etti.

FAİZ YÜKÜ SANAYİCİNİN BELİNİ BÜKÜYOR

Sanayicinin en önemli sorunlarından birinin finansmana erişim olduğunu belirten Ender Yorgancılar, mevcut kredi faizleriyle üreticinin rekabet gücünü korumasının mümkün olmadığını söyledi.

2025 yılında ticari kredi faizlerinin ortalama yüzde 57,6 seviyesinde gerçekleştiğini kaydeden Yorgancılar, “Bu faizlerle üretim yapmak ve dünya ile rekabet etmek mümkün değil. Faaliyet kârlarımız azalırken finansman giderlerimiz yüzde 37 arttı. Finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı yüzde 73,3’e yükseldi. Yatırıma ayrılması gereken kaynaklar faiz ödemelerine gidiyor” diye konuştu.

DÖVİZ BORCU RİSKİ BÜYÜYOR

TL krediye erişmekte zorlanan firmaların döviz kredilerine yöneldiğini belirten Yorgancılar, özel sektörün döviz borcunun 298 milyar dolara ulaştığını söyledi.

Kur riskinin giderek arttığını vurgulayan Yorgancılar, “Firmalar TL kredi bulamayınca döviz kredisine yöneliyor. Ancak bu durum yeni riskler doğuruyor. Olası bir kur şokunda borç yükü çok daha ağır hale gelebilir” ifadelerini kullandı.

ÇİN REKABETİ SANAYİCİYİ ZORLUYOR

Küresel rekabet koşullarının da Türk sanayicisi açısından zorlaştığını dile getiren Yorgancılar, Çin’in üretim kalitesi ve fiyat avantajıyla dünya pazarlarında önemli üstünlük sağladığını söyledi.

“Bugün Çin teknolojisi Almanya ve İtalya’daki birçok üretimin üzerine çıkmış durumda. Üstelik ürünlerini Avrupa fiyatlarının üçte biri seviyesinde satabiliyor” diyen Yorgancılar, küresel ticarette yaşanan belirsizliklerin de ihracatçıları olumsuz etkilediğini ifade etti.

NEFES KREDİSİ UMUDU

Finansmana erişim konusunda yeni adımlar atıldığını da hatırlatan Yorgancılar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile Kredi Garanti Fonu (KGF) iş birliğinde hazırlanan yeni Nefes Kredisi uygulamasının önemli bir destek olacağını söyledi.

İlk etapta 25 milyar liralık kaynakla başlayacak kredi paketinin firma başına 3 milyon lira limitli olacağını belirten Yorgancılar, kredilerin 6 ay geri ödemesiz ve 24 ila 48 ay vadeli kullandırılacağını, toplam hacmin ilerleyen dönemde 100 milyar liraya çıkarılmasının beklendiğini kaydetti.

SANAYİ VE İHRACAT ODAKLI YENİ MODEL ÇAĞRISI

2026 yılının ilk çeyrek büyüme verilerinin de sanayi ve ihracatta yavaşlama eğilimini doğruladığını belirten EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, Türkiye’nin üretim gücünü koruyabilmesi için yeni bir ekonomik yaklaşıma ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Yorgancılar, “Stagflasyon riski masada duruyor. Reel sektörün rekabet gücünü artıracak, yerli üretimi destekleyecek ve ihracatı merkeze alan yeni bir büyüme modeline geçmek kaçınılmaz hale geldi” dedi.